Mesane Kanseri

Mesane tümörlerinde evreye göre endoskopik, mesane içi ve cerrahi tedaviler.

Belirtileri nelerdir?

En önemli belirti idrarda kan görülmesidir. Kanama ağrısız olabilir, aralıklı yaşanabilir ve kendiliğinden kaybolabilir. Kanamanın durması değerlendirme ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Bazı hastalarda yalnızca idrar tahlilinde kan saptanır. Sık idrara çıkma, yanma ve ani sıkışma da görülebilir; özellikle devam eden yakınmalar araştırılmalıdır.

Nasıl tanı konur?

İdrar incelemeleri, ultrason ve gerekli durumlarda BT ürografi değerlendirmeye yardımcı olur. Mesanenin kamera ile incelenmesine sistoskopi denir. Görülen tümör, idrar kanalından girilerek TUR-M/TURBT işlemiyle çıkarılır ve patolojiye gönderilir. İdrar sitolojisi özellikle yüksek dereceli tümörlerde yardımcıdır; sistoskopinin yerini tutmaz.

Patoloji, tümörün derecesini ve kas tabakasına ulaşıp ulaşmadığını gösterir. Eksik çıkarım, T1 tümör veya bazı örneklerde kas dokusu bulunmaması gibi durumlarda birkaç hafta içinde ikinci TUR işlemi gerekebilir. Halk arasında “yüzeysel” denilen, kasa ilerlememiş tümörlerin hepsi düşük riskli değildir; yüksek dereceli tümörler ve düz bir lezyon olan karsinoma in situ (CIS) daha dikkatli tedavi ve takip gerektirir.

Mesane içine verilen ilaçların amacı nedir?

TUR sonrasında mesane içine uygulanan kemoterapi, tümörün tekrar etme riskini azaltmayı amaçlar. Uygun düşük riskli hastalarda ameliyatın ardından ilk 24 saat içinde tek doz uygulanabilir. Mesane duvarında delinme şüphesi veya belirgin kanama varsa bu uygulama yapılmaz. Orta riskte tekrarlayan kemoterapi uygulamaları veya BCG düşünülebilir.

BCG, mesanede bağışıklık yanıtını uyararak etki gösterir. Yüksek riskli hastalarda tekrar ve ilerleme riskini azaltmak için kullanılır. İlaç ince bir sondayla mesaneye verilir ve belirlenen süre içeride tutulduktan sonra boşaltılır. BCG başlangıç tedavisi çoğunlukla haftada bir olmak üzere altı uygulamadır; ardından risk ve toleransa göre idame tedavisi planlanır. Yüksek riskte toplam süre bir ila üç yıl olabilir.

BCG, TUR’dan hemen sonra verilmez; ilk iki hafta, gözle görülür kanama, travmatik sonda uygulaması veya belirti veren idrar yolu enfeksiyonu sırasında uygulanmaz. Çok yüksek riskte veya yeterli BCG’ye rağmen yanıtsız hastalıkta mesanenin çıkarılması gündeme gelir.

Kasa ilerlememiş tümörlerde takip nasıl yapılır?

İlk kontrol sistoskopisi genellikle TUR’dan üç ay sonra yapılır. Sonraki takip tümörün risk grubuna göre düzenlenir. Aşağıdaki aralıklar, kontrollerde nüks saptanmayan hastalar için genel çerçevedir.

Nüks, yeni kanama veya şüpheli bulgu olduğunda plan değişir; bir sonraki rutin kontrol tarihi beklenmez.

Kas tabakasına yayılan tümörlerde tedavi

Uzak yayılımı olmayan, kasa ilerlemiş hastalıkta kür amaçlı temel seçeneklerden biri radikal sistektomi, yani mesanenin bölgesel lenf bezleriyle birlikte çıkarılmasıdır. İdrarın dışarı alınması için bağırsaktan bir kanal veya uygun hastalarda yeni mesane gibi yöntemler planlanır. Ameliyat çevresinde sistemik tedaviler de değerlendirilir. EAU 2026, uygun hastalarda kemoterapi ve immünoterapiyi birleştiren tedaviler önermektedir; seçim böbrek işlevi, genel sağlık ve ilaç uygunluğuna bağlıdır.

Mesanesini korumak isteyen ve uygun tümör özellikleri bulunan hastalarda, tümörün mümkün olduğunca çıkarılması ile eş zamanlı kemoterapi ve radyoterapinin birleştirildiği üçlü tedavi bir diğer kür amaçlı seçenektir. Sonrasında yakın sistoskopik takip gerekir; kalıcı veya tekrarlayan tümörde kurtarma sistektomisi gerekebilir. Tek başına radyoterapi daha çok cerrahiye veya eş zamanlı tedaviye uygun olmayan hastalarda düşünülür. Uzak yayılımda sistemik ilaç tedavileri ön plandadır; plan üroloji, medikal onkoloji ve radyasyon onkolojisiyle birlikte oluşturulur.

Doç. Dr. Abdulmecit Yavuz · Üroloji ve Androloji · Mersin